کارگاه عمومی
جلسه دوم قسمت اول
چگونگی عملکرد موتورهای انژکتوری بنزینی(پراید)
يکي از مهترين مسايلي که هميشه مورد توجه بوده کاهش مصرف سوخت و کم کردن آلايندگي موتورها و استفاده بهينه بوده و به همين خاطر طراحان خودروها چه در طراحي موتور و چه در طراحي بدنه هميشه اين مسائل را در نظر دارند.
در همين راستا يکي از دستاوردها مهم خودروسازان در دهه 90 ميلادي طراحي و توليد موتورهاي EGI بود که اين موتورها در کشورهاي پيشرفته به سرعت جاي موتورهاي کاربراتوري را گرفت .
موتور EGI يا انژکتوري
به طور مثال يک موتور ۱۳۰۰سي سي معمولي در شرايط مطلوب داراي قدرتي در حدود ۶۰تا ۷۰اسب بخار با مصرف ۹ تا ۱۱ليتر در 100 کيلومتر هست اما موتور پراید انژکتوري با گنجايش حدود ۱۳۰۰سي سي داراي قدرتي در حدود ۷۰ اسب بخار هست و مصرفي در حدود ۷ ليتر در 100 کيلومتر هست . به علاوه ميزان آلايندگي اين موتور از يک موتور کاربراتوري ۱۰۰۰ سي سي هم کمتر هست . چنين اختلاف فاحشي در قدرت و مقدار مصرف به اين علت است که بازده موتور بستگي کاملي به نسبت هوا و سوخت دارد . در يک موتور کاربراتوري در شرايط مختلف رانندگي نسبت سوخت و هوا ثابت است و تنها با دستکاري مکانيکي مي توان آن را تغيير داد اما تفاوت اصلي موتور انژکتوري در همين جاست که با توجه به شرايط مختلف ،بار زياد ،استارت سرد ،شتاب مثبت يا منفي نسبت سوخت و هوا همواره در بهترين شرايط قرار دارد.
نحوه عملکرد انژکتور
1-سيستم مربوط به هواي ورودي به موتور
2- سيستم سوخت رساني
3-سيستم کنترل که شامل يک کامپيوتر مرکزي که به اختصار PCM يا ECU ناميده ميشود و تعدادي سنسور براي مشخص کردن وضعيت موتور .
سيستم هواي ورودي : 
هواي ورودي ابتدا از مجرايي گذشته و وارد محفظه فیلتر مي شود و سپس از مجموعه دريچه گاز مي گذرد پدال گاز به دریچه گاز متصل است یک سنسور به دريچه گاز متصل است و مقدار فشرده شدن پدال گاز را به ECU گزارش مي کند. 
و سپس مخلوط سوخت و هوا وارد سيلندر مي شود. طراحي مسيرهاي جريان هوا به گونه اي صورت گرفته که کمترين ميزان فشار و نوسان و يا مقاومت را در برابر جريان هوا داشته باشد.
قبل از مرحله تزريق توسط يك رگلاتور فشار آن تنظيم مي شود .عمل تزريق سوخت توسط انژكتورها به صورت الكترومغناطيسي و به وسيله سيگنال ارسال شده توسط ECU به سيم پيچ داخل انژكتور صورت ميگيرد كه بعد رسيدن سيگنال به سيم پيچ باعث مغناطيسي شدن آن و باز شدن دهانه نازل و تزريق بنزين مي شود .
واحد باز بيني موتور(ECU)
اين وسيله کنترل کننده دقيق عمليات موتور, بهينه کننده مصرف سوخت( اما نه بطور مستقيم) براي ايجاد قدرت بيشتر موتور و در نهايت ايجاد کننده شرايطي براي آلودگي کمتر محيط زيست توسط موتورهاي داراي اين مزيت نسبت به نسل اوليه موتورها (موتورهاي با سيستم کاربراتوري) است.
ECU به دليل درگيري تنگاتنگ با عمليات موزون موتور ( درحد ميلي ثانيه به ميلي ثانيه) ميتواند نتايج مختلفي به همراه داشته باشد که موتورهاي کاربراتوري فاقد انجام آن هستند؛ از قبيل:
▪ کاهش مصرف سوخت
▪ افزایش بازده موتور
قابلیت شتابگیری سریع
قابلیت استارت بهتر در هوای سرد
آلودگی خروجی کمتر
چگونگی عملکرد موتورهای انژکتوری بنزینی(پراید)
سنسورها
۱- سنسور دور موتور و موقعيت ميل لنگ
Map sensor
Knock sensor
محل نصب : روی بلوک سیلندر (بین سیلندر ۳و۴)
این سنسور وضعیت احتراق و جرقه زنی را بررسی و به ECUگزارش میکند.اگر میزان ضربه ناشی از احتراق به جداره سیلندر از حد استاندارد بیشتر شود ECUبا تغییر زمان جرقه زنی ضربه را کنترل میکند و احتراق را بهبود می بخشد.
انتقال قدرت در پراید
آشنایی با دستگاه انتقال نیرو (انتقال حرکت به چرخها)
در خودرو دستگاههائی لازم است تا نیروی تولید شده موتور را به چرخها منتقل نموده و خودرو را به حرکت در آورد و یا در موقع توقف های کوتاه نیروی موتور را از چرخها قطع نماید. برای انتقال نیروی موتور به چرخها ، بین موتور و چرخها دستگاه مختلفی به نام دستگاههای انتقال نیرو واقع شده است.
دستگاههای انتقال نیرو شامل دستگاهها و قطعاتی هستند که بین موتور و چرخها قرار گرفته و نیروی حاصله موتور را پس از تغییر و تبدیل به چرخها منتقل و سبب حرکت خودرو می گردند. محور حرکت بستگی به سیستم خودرو ممکن است در چرخهای عقب و یا چرخهای جلو قرار گرفته باشد.
دستگاه انتقال به ترتیب بعد از موتور عبارتند از:
- دستگاه کلاچ
- جعبه دنده
- دیفرانسیل
دستگاه کلاچ
کلاچ برای قطع و وصل نیروی موتور به گیربکس به کار می رود.حرکت اتومبیل از حال سکون باید به نرمی صورت گیرد پس ارتباط بین موتور و گیربکس باید به تدریج بر قرار شود. تعویض دنده در حرکت و یا خلاص کردن دنده به منظور توقف خودرو نیز از وظایف کلاچ است.
به طور کلی وظایف کلاچ عبارتند از:
- انتقال قدرت مطمئن بدون لرزش
- قطع و وصل حرکت در مواقع لزوم
قطعات کلاچ
- پدال
- دو شاخه کلاچ
- بلبرینگ کلاچ
- دیسک کلاچ
- صفحه کلاچ
نحوه عمل دستگاه کلاچ
توسط فشار پای راننده به پدال کلاچ نیروی وارده از طریق اهرم بندی یا فشار هیدرولیکی به دو شاخه کلاچ سپس به بلبرینگ کلاچ آنگاه به فنرخورشیدی دیسک کلاچ منتقل شده و در نتیجه صفحه فشار دهنده به عقب کشیده شده و صفحه کلاچ از فلایویل جدا و در نتیجه انتقال نیروی موتور به گیربکس قطع میشود و با رها کردن مجدد پدال کلاچ ، فنرخورشیدی و صفحه فشار دهنده دیسک ، صفحه کلاچ را مجدداً به فلایویل محکم چسبانده و در نتیجه نیروی موتور انتقال پیدا می کند.
عیوب کلاچ، نحوه تشخیص آنها
- فرسایش بلبرینگ کلاچ در اثر نیم کلاچ گرفتن زیاد و استفاده بی مورد از پدال و قرار دادن پا روی آن ناشی می شود. در این حالت هنگام کلاچ گرفتن صدای بلبرینگ قابل شنیدن است.
- فرسایش لنت (صفحه کلاچ)
در اثر نیم کلاچ گرفتن زیاد و استفاده بی مورد از پدال و قرار دادن پا روی آن اتفاق می افتد . بروز این عیب باعث بکسباد کردن کلاچ می گردد. یعنی در این حالت موتور با سرعت طبیعی می چرخد اما خودرو به طور مناسب شتاب نمی گیرد و در سربالایی ها حرکت آن آهسته می شود. - اشکال در آزاد شدن صفحه کلاچ هنگامی که پدال کاملا فشرده است
این اشکال ممکن است به واسطه یک یا چند عامل مختلف مثل رگلاژ نبودن سیم کلاچ یا فرسودگی فنر خورشیدی باشد.از علائم این اشکال جا نرفتن یا مشکل جا رفتن دنده ها است هنگامی که خودرو ایستاده و موتور روشن است و همچنین هنگامی که دنده جا می رود همراه با صدا و تکان خودرو است.
جعبه دنده
جعبه دنده بر روی خودرو بلافاصله بعد از کلاچ واقع شده و نیرو را از کلاچ گرفته و به محورها و یا سایر قسمتهای دستگاه انتقال می رساند. جعبه دنده قادر است مانند کلاچ نیروی موتور را قطع و وصل نماید و همچنین می تواند دور و قدرت موتور را به قدرت و سرعتهای مختلف تبدیل نماید. راننده خودرو به کمک دسته دنده می تواند در وضعیتهای مختلف سرعت و قدرت لازم را به چرخها بدهد (دنده های 1 و 2 و 3 و ...) همچنین جعبه دنده قادر است شرایطی را فراهم نماید تا مواقعی که لازم است خودرو به طرف عقب حرکت نماید.
