سنسور فشار هوای ورودی(منیفولد)
سنسور فشار هوای ورودی(منیفولد) همانطور که بحث شد یکی از مشکلات اساسی سیستم کاربراتوری وابستگی شدید آن به شرایط محیط به خصوص ارتفاع از سطح دریاست.در شرایط مختلف فشار هوا (سطح دریا و یا کوهستان ) ،وزن هوای موجود در یک حجم به خصوص ،ثابت نیست .مقدار هوای موجود در این حجم ثابت در کنار دریا سنگین تر از زمانی است که خودرو در کوهستان رانده می شود.اگر شما اتومبیل خود را در شهری مانند تهران تنظیم کرده و به شهرستانی مانند رشت بروید خواهید دید خودرو شما از کاملا از تنظیم خارج شده و بد کار کرده به ویژه صبح ها بد روشن می شود.نکته جالب آن است که اگر بدون آنکه تنظیمات خودرو را بر هم بزنید دوباره به تهران بازگردید خواهید دید خودرو شما دوباره به شرایطنسبتا مطلوب خود بازگشته و راندمان اولیه را ارائه می دهد.این تفاوت ناشی از اختلاف ارتفاع 1500 متری این دو شهر است و ربطی به نوع هوا و یا رطوبت آن ندارد.اصولا یکی از پارامتر هایی که بر روی وزن هوا و منتج از آن وزن اکسیژن موجود در آن تاثیر مستقیم دارد فشار هوا است.بنابراین فشار هوا باید به عنوان یکی از پارامتر های مهم در مجموعه سیستم انژکتور و جرقه وارد می شود. هرچه فشار بالاتر باشد وزن اکسیژن موجود در ورودی از فیلتر هوا بیشتر بوده و لذا به همان نسبت میزان پاشش سوخت نیز بالاتر خواهد بود تا نسبت وزنی سوخت به هوا ثابت بماند.محل قرار گیری این سنسور در پژو 405 ،پارس و سمند زیر سینی فن و در پیکان و آردی روی منیفولد هوای ورودی است .این سنسور در واقع یک مقاومت متغییر با فشار است که بر اثر فشار مقاومت آن تغییر می کند .برق ورودی به این سنسور 5 ولت بوده که euc بوده و برق خروجی آن بر حسب فشار منیفولد بین 0.25 تا 4.75 ولت تغییر کرده و این ولتاژ برگشتی روانه EUC می شود .همین تغییر ولتاژ ورودی EUC در اثر فشار ،مبنای تشخیص فشار هوای ورودی توسط EUC است. آشنایی با اثرات خرابی در روی خودرو با توجه به عملکرد مهم این عنصر ،در خرابی آن معمولا خودرو های انژکتوری حالتی شبیه به سه کار کردن خواهد داشت.این مورد در خودرو های L3 و L4 با توجه به وجود اکسیژن که تصحیح کننده خطا ی ناشی از سنسور های ورودی در EUC است.کمی نا محسوستر اما قابل مشاهده است.در هنگام خرابی این سنسور EUC سعی می کند با توجه به اطلاعاتی که سنسور دریچه گاز می فرستد اطلاعات این قطعه را حدس بزند چرا که فشار داخل منیفولد به نوعی با باز و بسته بودن دریچه گاز نسبت دارد.اگر این سنسور درست کار نکند EUC قادر نخواد بود که میزان هوای ورودی را به درستی تعیین کند .خرابی این قطعه در خودرو های مشابه انژکتوری اثرات شدید تری می آفریند . در پارس و 405 معمولی شبیه به سه کار کردن و در پیکان و آردی در صورتی که تنظیم CO نشده باشد حتی منجر به خاموشی خودرو و روشن نشدن آن می شود
بعد گاز دادم تا چند ثانیه روشن موند .آیا اشکال از پمپ بنزین هست 2 ماه پیش عوض کردم.
منتظر راهنمایتون هستم تشکر
تو بعضی از 405های انژکتور میتونه ایراد از باطری هم باشه
ایرادی بود که دیروز برای ما پیش اومد....
روی سیم گاز یه فنر هستش....
که دور موتور رو روی یک مقدار معین یعنی 1000 نگه میداره....
اون فنر بعضی اوقات به خاطر گاز دادن زیاد میره عقب تر....
که دور موتور رو کاهش میده و ماشین خاموش میشه....
و اگر موقع استارت گاز ندی روشن نمیشه....
ایرادی بود که دیروز برای ما پیش اومد....
روی سیم گاز یه فنر هستش....
که دور موتور رو روی یک مقدار معین یعنی 1000 نگه میداره....
اون فنر بعضی اوقات به خاطر گاز دادن زیاد میره عقب تر....
که دور موتور رو کاهش میده و ماشین خاموش میشه....
و اگر موقع استارت گاز ندی روشن نمیشه....
فنر را چک کردم اگر از فنر باشه یاید دائم باشه ولی ماشین وقتی گرمه درست روشن میشه
استپر موتور Stepper motor
اساس کار و تعمیرات آن
استپر موتور قطعه ای است که هر از چند گاهی دردسر ساز می شود و برای عیب یابی مشکلات موتور خودرو آشنایی با اساس کار آن ضروری است. من این مقاله را به این دلیل نوشتم که خودم با این مشکل برخورد کرده ام برای یک مشکل ساده مجبور شدم چند تعمیر کار را بیاورم و زمان زیادی از وقتم تلف شد آن شد تصمیم گرفتم درباره این قطعه کمی بیشتر تحقیق کنم و این اطلاعات را با شما در یاد بگیر دات کام به اشتراک بگذارم و هم کنجکاوی خودم را ارضا کنم.
اولین باری که با استپر به مشکل خوردم به این شکل بود که در دور در جا خودرو بد کار می کرد آنرا تمیز کردم و ECU را ریست کردم مشکل موقتا حل شد اما باز هم بعضی مواقع وقتی ماشین سرد بود دور موتور خیلی پایین بود و وقتی موتور گرم می شد دور موتور خیلی زیاد می شد.
اساس کار
استپر که تعمیر کاران به آن استاپ موتور و استپ موتور هم می گویند برای کنترل دور آرام موتور خودرو مورد استفاده قرار می گیرد. مسیر هوای موتور دارای یک دریچه پروانه ای است که بوسیله یک کابل و فنر باز و بست می شود که با کابل باز می شود و با فنر بسته می شود. این دریچه پروانه ای با محور خود به مقاومتی متغییر و یک سوئیچ متصل است که بوسیله این مقاومت متغییر موقعیت دریچه هوا به ECU ارسال می گردد. وقتی که پدال گاز را رها می کنید این دریچه بسته می شود و سوئیچ هم عمل می کند و به ECU اطلاع می دهد که دریچه بسته است و هوای مورد نیاز باید از طریق مسیری موازی تامین می شود که این مسیر را استپر کنترل می کند. این همان مسیری است که هوای موتور خودرو را در دور در جا یا دور آرام تامین می کند.
معمول ترین استپ موتوری که وجود دارد یک پیستون است که که به سمت داخل و خارج حرکت می کند. با داخل و خارج رفتن پیستون می توان دبی هوای دور آرام موتور را کنترل کرد. در شکل زیر نمایی ساده و قابل درک از یک استپر را می بینید.
در این شکل می توانید پیستون را ببینید که روی یک شفت قرار گرفته است این شفت خود بر روی دو بیرینگ قرار گرفته است و با فشار فنر در موقعیت خود ثابت شده است. روی شفت یک هسته فریت قرار دارد و این هسته فریت از داخل دو سیم پیچ می گذرد. این سیم پیچ های مسی که دو سیمه هستند در نهایت به ترمینال ها متصل شده اند که در ادامه بیشتر درباره آن صحبت خواهیم کرد.
ECU استپر موتور را بوسیله چهار ترانزیستور کنترل می کند. دو ترانزیستور برای حرکت به جلو و دو ترانزیستور برای حرکت به عقب استفاده می شود. با سوئیچ کردن این ترانزیستور ها جریانی در سیم پیچ ها جاری می شود که میدانی مغناطیسی تولید می کند. که این میدان نیرویی تولید می کند و پیستون را در جهت جلو یا عقب حرکت می دهد. ECU با توجه به دما و بار موتور خودرو استپ ها یا پله های مختلف را تکرار می کند تا دور را تنظیم کند. و زمانیکه موتور به دمای مورد نظر رسید ECU استپر را در بسته ترین حالت تنظیم می کند تا هوای کمتری به سمت موتور هدایت شود.
علائم یک استپر معیوب
1. سرعت دور درجای ماشین کم است گویی ساسات خودرو خوب کار نمی کند.
2. وقتی موتور گرم می شود دور موتور بالا می رود حتی تا 2000 دور در دقیقه هم می رسد.
3. نوسان دور موتور در حین درجا کار کردن که معمولا با لرزش همراه است.
و بعضی مواقع دو یا هر سه مورد با هم اتفاق می افتد.
البته وجود مشکلات دیگر در خودرو هم ممکن است همین علائم را نمایان سازد اما با استفاده از راهنمایی که در ادامه در اختیار شما قرار می دهم می توانید بفهمید که مشکل واقعا از کجاست.
مشکلات مکانیکی استپر
استپر را از روی خودرو باز کنید برای این کار کافیست با پیچ گوشتی دو پیچ آن را باز کنید.
1. اولین کاری که باید انجام دهید این است که سر پیستون و قسمت هایی که متحرک هستند را تمیز کنید چون روی پیستون پس از مدتی کربن جمع می شود این لایه کربن باعث می شود که استپر نتواند به خوبی در جای خود قرار بگیرد. برای تمیز کاری می توانید از اسپری DW-40 که یک اسپری چرب محسوب می شود استفاده کنید و سپس آنرا با پارچه ای تمیز و بدون پرز پاک کنید. بسیار مهم است که ذرات اضافی از پارچه روی استپر باقی نماند.
ECU را با باز کردن بست باتری خودرو به مدت 30 تا 45 دقیقه ریست کنید این سبب می شود که ECU موقعیت استپر را دوباره تنظیم کند.
حال استپ موتور را دوباره ببندید. و خودرو را استارت کنید.
آیا مشکل شما برطرف نشده است؟ در این صورت مرحله بعدی را مطالعه نمایید.
اکنون باید قسمت های الکتریکی استپر موتور را باز کنید. حال می خواهیم استپر را دمونتاژ کنیم. برای این منظور باید کاور بالایی استپر را باز کنید که معمولاً با سه پیچ بسته شده است. و با دقت قطعات را بیرون بیاورید مراقب باشید فنر به بیرون پرتاب و گم نشود. اکنون استپر را در محل خود روی داکت هوا ببندید
2. حال چک کنید که پیستون روی بیرینگ ها به راحتی حرکت می کند و گیری ندارد.
3. اتومبیل را روشن کنید و تا گرم شود و دمای متوسطی داشته باشد حال با دست کمی آنرا بچرخانید یکبار به یک سمت و بار دیگر به سمت دیگر بچرخانید و دور موتور را با آن بالا و پایین ببرید.اگر به این شکل توانستید دور مناسب را کنترل کنید و دور موتور نوسانی نداشت می توانید با اطمینان نسبتا زیادی از نبود مشکلات مکانیکی استپر موتور مطمئن شوید. حال باید به دنبال عیب الکترومکانیکی باشید. اگر با دست هم نمی توانستید دور در جای آرام و بدون نوسانی را تنظیم کنید احتمال خوردگی پیستون وجود دارد که باید تعویض گردد.
اتصالات الکتریکی استپر موتور
اگر از مکانیکی نبودن عیب استپر اطمینان حاصل کردید احتمال اینکه عیب الکتریکی باشد زیاد است خوب به این روش ادامه دهید.
قبل از اینکه هر کاری را شروع کنید باید از نحوه اتصالات استپر آگاهی داشته باشید. استپر موتور معمولاً بوسیله یک سوکت 6 پین و کابل آن به ECU متصل است در شکل زیر نحوه اتصالات آن نمایش داده شده است. توجه داشته باشید این نقشه مربوط به یک خودروی خاص است. در دیگر خودرو ها هم معمولاً چنین مداری وجود دارد اما به شما توصیه می شود نقشه های مدل خودروی مورد نظر خود را بیابید و با توجه به آن آزمایش های مربوطه را انجام دهید.
ابتدا از تمیز و محکم بودن اتصالات اطمینان حاصل کنید ممکن است نری یا مادگی یک سوکت مشکل داشته باشد سیم ها را چک کنید شاید یکی از آنها لهیده شده یا قطع شده باشد.
اتصال سوکت با ECU را باز کنید از یک مولتی متر استفاده کنید و مقاومت پایه وسطی را با یکی از پایه های بقلی اندازه بگیرید بار دیگر پایه وسط را با پایه بقلی سمت دیگر اندازه بگیرید. این مقاومت باید در حدود 30 اهم باشد و مقاومت دو پایه کناری با هم باید در حدود 60 اهم باشد اگر مقاومت بین پایه وسطی و کناری بیش از 45 اهم باشد احتمالا در سیم پیچ مشکلی وجود دارد و این سیم پیچ توانایی حرکت دادن پیستون را نخواهد داشت.
اما اگر استپر خودروی شما از این آزمایش هم سربلند بیرون آمد. آخرین مرحله را انجام دهید. استپر را کاملا از جای خود خارج کنید تا بتوانید پیستون آنرا ببینید سوکت هم باید از ECU جدا شده باشد. یک سیم از مثبت باتری بگیرید و به پایه وسطی سوکت استپر متصل کنید و از منفی یا بدنه هم به پایه کناری متصل کنید. مراقب باشید اشتباها ولتاژ را به سوکت ECU متصل نکنید چون خسارت قابل توجهی خواهد داشت. سیم پیچ ها باید پیستون را به بیرون یا داخل حرکت دهند. این آزمایش را برای پین های دیگر هم تکرار کنید. اگر استپر سالم باشد باید با هر بار اتصال شما در جهتی حرکت نماید.
در صورتی که مشکلی وجود نداشت یک احتمال دیگر وجود دارد اینکه 12 ولت ECU به خوبی به سیم پیچ نرسد و یا یک اتصالی بین سیم ها وجود داشته باشد که همه این تست ها را می توانید با یک مولتی متر ساده انجام دهید یهتر است مقاومت سیم پیچ ها را در حالت سرد و گرم مقایسه نمایید نباید فرق زیادی بین آنها باشد.
یکی از مشکلاتی که پیش می آید و به طبع آن استپر هم نمی تواند کار کند درست کار نکردن سنسور درجه حرارت است که به این ترتیب ECU نمی تواند فرمان مناسب را برای استپر صادر کند چون اطلاعات غلط دریافت می کند.
مطالب اموزنده از دنیای خودرو
اگر خودرو تصادف بكند، ساچمه فولادي بالا ميرود. ساچمه، اتصالات متحرك را هل ميدهد و كليد قطع ميگردد. • استپر موتور (STEPPER MOTOR) • استپر موتور دارای عناوین دیگر همانند موتور مرحله ای دور آرام و موتور پله ای نیز می باشد. • این قطعه شامل یک سوزن و روتور و هسته مغناطیسی و دو عدد سیم پیچ که با تغذیه معکوس کار می کنند. • وظایف استپر موتور: • 1- ایجاد حالت ساسات در حالت سرد بودن موتور • 2- کمک به تنظیم سوخت و هوای دور آرام و تثیت دور های ناپایدار موتور • 3- تنظیم دور آرام در زمان گرفتن بار اضافی از موتور (کولر،فرمان هیدرولیک،....) • 4- جلوگیری از بسته شدن سریع مسی هوا زمانی که در سرعت ای بالا راننده به طور ناگهانی پا را از روی پدال گاز بر می دارد. • موتور مرحله اي در دو مدل است 1.خطي 2.چرخشي • مدل خطي: نوع چرخشي: • مدار برقی استپر موتور: • موتور مرحله ای مستقیما توسط (ECU) کنترل می شود و سوکت آن به شرح زیر است • پایه های AوD یا 1 و 4 (بیرونی ها) مربوط به سیم پیچ اولیه است. • پایه های BوC یا 2 و 3 ( داخلی ها) مربوط به سیم پیچ ثانویه است. • محل قرار گیری استپر موتور: • برای تامین هوای مورد نیاز در دور آرام یک مدار کنار گذر یا بای پس لازم است که در کنار دریچه گاز تعبیه شده است این مسیر کنار گذر توسط نوک شافت موتور مرحله ای یا همان سوزن باز و بسته می شود بنابراین حجم هوای ورودی در دور آرام موتور به فرمان (ECU) و حرکت موتور مرحله ای بستگی داشته و تنظیم می شود. • نوع استپر موتورچرخشي: • عیب یابی موتور پله ای: • کثیفی یا خرابی موتور پله ای معایب زیر را در بر دارد • 1- جرم گرفتگی شافت استپر موتور باعث بد کار کردن موتور در دور آرام می شود • 2- گیر کردن شافت استپر موتور باعث روشن نشدن خودرو و یا خاموش شدن آن در دور آرام می شود • 3- ریتایمینگ نشدن موتور مرحله ای باعث گاز خوردن زیاد خودرو در دور آرام می شود • 4- در هنگام رانندگی در سرعت بالا هنگام برداشتن پا از روی پدال گاز خودرو دچار کپ کردن (مکث یا گیر کردن استپر موتور) می شود • 5- در زمان دور آرام موتور با زدن کولر و چرخاندن فرمان هیدرولیک و ایجاد بار اضافه بر موتور، موتور دچار لرزش شده و خاموش می شود • 6- موتور در دور آرام دچار نوسان می شود • سرویس استپر موتور: • ابتدا سوئیچ خودرو را می بندیم سپس درب ا خودرو را باز و سوکت برق استپر موتور را جدا می کنیم سپس دو عدد پیچ چهار سو خور را باز کرده و استپر را در آورید و توسط پارچه نظیف میز کرده (داخل نشیمنگاه استپر) و داخل هوزینگ یا محل نشستن استپر در روی دریچه گاز را تمیز کرده بطوری که درون آن خطی نیفتد و از پیچیدن دستمال به دور ابزار تیز و داخل کردن آن در هوزینگ جدا خودداری نمایید • نکته های مهم برای تمیز کردن استپر: • ۞ به هیچ عنوان از بنزین و تینر استپر را تمیز نکنید چون باعث از بین بردن لاک روی سیم پیچ استپر می شود • ۞ موقع تمیز کردن هوزینگ استپر دقت کنید که خش نیفتد • ۞ موقع تمیز کردن استپر نوک استپر را نچرخانید زیرا باعث از بین رفتن تنظیمات و همچنین خرابی دنده های استپر می شود آن را به صورت خطی تمیز کنید • ۞ نوک شفت استپر از جنس فلز حساس است نباید با پوست بدن تماس داشته باشد چون الکتریسیته بدن به آن تخلیه شده و باعث بهم خوردن ریتایمینگ می شود بنابراین بین دست و نوک استپر دستمال تنظیف قرار گیرد و بعد از تنظیف مقداری روغن با غلظت كم به آن بزنید برای روان کاری دنده های استپر موتور • ۞ برای اسپری کردن ، استپر موتور را بصورت عمودی قرار دهید و اسپری را رو به زمین اسپری کنید تا داخل سیم پیچ استپر موتور نشود. • ۞ یکی از عوامل مهم بالا بودن مصرف سوخت در خودرو های انژکتوری ناشی از ریتایمینگ نبودن استپر موتور است. • روش های ریتایمینگ کردن استپر موتور(معرفی میزان کورس استپر به ECU): • عمل ریتایمینگ به دو صورت دستی و با دستگاه دیاگ صورت می پذیرد • 1- عمل ریتایمینگ به صورت دستی: ابتدا سوئیچ را در داخل مغزی سوئیچ قرار داده سپس به مدت ده ثانیه سوئیچ را باز می نمائیم مجدد به مدت ده ثانیه سوئیچ را می بندیم و مجددا به مدت ده ثانیه سوئیچ را باز می کنیم و بدون گاز دادن خودرو را استارت زده و روشن می کنیم پس از روشن کردن خودرو کولر خودرو را (اگر خودرو فاقد کولر بود با چرخاندن چند بار غربیلک فرمان هیدرولیک یا روشن کردن چراغ های جلو )(هدف بار کشیدن از موتور در دور آرام است تا فعالیت استپر به انتها برسد (ماکزیمم)) پس از سه دقیقه بار کشیدن از موتور خودرو را خاموش نمائید با این عمل شما استپر خودرو را به کامپیوتر معرفی می کنید در مجموع به این حالت ریتایمینگ می گویند • - عمل ریتایمینگ توسط دیاگ :دراين حالت با استفاده از دياگ استپر را ecu معرفي ميكنيد • پمپ بنزین: • در خودرو های انژکتوری وظیفه ارسال سوخت با فشار بالا به ریل سوخت را بر عهده دارد. • پمپ بنزین به دو صورت داخل باک و خارج باک وجود دارد • خارجی (خارج از باک ، زیر صندوق عقب در جلوی باک قرار دارد) • داخلی ( در داخل باک و معمولا در زیر صندلی عقب بین صندلی و صندوق عقب قرار دارد) پمپ هاي داخل باكي در داخل باك سوخت، و بعضي از پمپ ها، خارج از باك نصب مي شوند. اغلب پمپهاي داخل باك بدليل خاصيت ضد صدا و ضد قفل گازي ترجيح داده مي شوند و مورد استفاده قرار مي گيرند. پمپ سوخت از يك موتور DC ، يك سوپاپ تنظيم كننده يك طرفه و يك سوپاپ اطمينان تشكيل شده است، كه داراي جرياني نسبتا بالاست كه بوسيله رله كنترلي، كنترل مي گردد. • مدار الکتریکی پمپ بنزین: • در پمپ بنزین های خارج از باک ، دو سیم برق به پمپ متصل می شود که یکی ولتاژ 12 ولت مثبت دارد که بعد از گذشتن از رله دوبل و همچنین گذشتن از سوئیچ ثقلی (اینرسی) به کانکتور مثبت پمپ بنزین وصل و دیگری ولتاژمنفی یا اتصال بدنه است. • در پمپ ینزین های داخل باک یک کانکتور، چهار سوکتی وجود دارد که دو پایه مانند پمپ خارج باک وظیفه ارسال سوخت را بر عهده دارند و دو پایه دیگر به شناور باک برای تایین سطح سوخت باک متصل می شود پمپ سوخت داخل باك (سيستم سوخت غير برگشتي( • در داخل پمپ بنزین یک سوپاپ مهم وجود دارد که کارهای زیر را انجام می دهد: • ☻ مانع از خالی شدن مدار سوخت رسانی در مواقع خاموش بودن موتور می گردد(جلو گیری از هوا گرفتن مدار و تسریع در روشن شدن خودرو ) • ☻ از ایجاد حباب در مجاری سوخت جلوگیری می کند (مانع از فراهم آمدن عامل سوم یعنی اکسیژن در اطراف روتور و زغال های پمپ بنزین می شود(مانع از آتش سوزی)) عيب پمپ بنزين: - در دور آرام موتور خاموش می شود - شتاب گيري ضعيف موتور، و كاهش نا گهاني دور موتور در حركت - صدای پمپ بنزين بسيار زياد است.موتور به سختی روشن می شود و يا اصلا روشن نمی شود. • شیر برقی کنیستر (CANISTER PURGE VALVE) • شرح شیر برقی کنیستر: • این قطعه با فرمان (ECU) کار می کند و مسیر بازیافت بخارات بنزین را از مخزن کنیستر به سمت مانیفلد هوا ی ورودی باز و بسته می کند. • محل قرار گیری شیر برقی کنیستر : • در داخل کاپوت و معملا نزدیکی سوئیچ اینرسی است. • ساختار داخلی شیر برقی کنیستر : • دارای دو مجرای ورودی و خروجی است مجرای ورودی آن به کنیستر و مجرای خروجی آن به مانيفولد هوای ورودی وصل می شود در داخل پوسته بوبینی وجود دارد که با جریان برق شیر را باز می کند و اجازه عبور بخارا کنیستر را می دهد . كويل: كويل داراي دو ترمينال ميباشد: 1.ترمينال فشار ضعيف 2. ترمينال فشار قوي وظايف: وظايف كويل عبارت است توليد ولتاژ بالا براي جرقه زني شمع ها به اندازه لازم براي سر شمع محل قرار گيري اين قطعه در جاي قبلي دلكو مي باشد در خودروهاي 206، زانتيا ، ما كسيما ، سوزوكي كويل بطور مستقيم بر روي سر شمع ها قرار گرفته است در 206 ،زانتيا كويل بصورت يكپارچه بر روي شمع ها است ولي در خودروي ماكسيما، لوگان، مزدا 323 سوزوكي بصوذت واحد تكي ميباشد • روش بررسي سيستم جرقه زني به قرار زير است: • آزمايش جرقه (شمع) • بررسي مقاومت كويل • اندازه گيري منحني كويل اوليه در حالت دور آرام و غيره • براي اجراي آزمايش جرقه (شمع)، واير را از سرشمع جدا كنيد و جرقه توليد شده از كابل واير را بررسي كنيد • جريان الكتريكي از رله دوبل به سيم پيچ اوليه كويل ميرسدسپس ECU با وصل جريان منفي كويل در زمان مورد نظر باعث شارژ سيم پيچ اوليه شده وزماني كه جرقه لازم است با قطع جريان منفي باعث ريزش جريان در سيم پيچ تانويه وتوليد ولتاژ بال براي شمع ميكند • اگر كويل بسوزد موتور روشن نميگردد وچراغ چك روشن ميگردد • كنترل كننده گاز خروجي (EGR): • گاز اگزوز محتوي NOx است كه به اندام مخاطي و سيستم عصبي مركزي انسان آسيب ميرساند. بعلاوه علت اصلي توليد گازهاي گلخانه اي ميباشد. HC و CO از انفجار ناقص بوجود ميآيند، در نتيجه با انفجار بهينه و كافي، از مقدار اين دو ماده كاسته ميشود و فعاليت موتور بهتر ميگردد. با افزايش دماي انفجار مقدار NOx نيز افزايش پيدا ميكند و در دماهاي بالاي °2000 سانتيگراد نيز بطور معمول به سرعت اين اتفاق ميافتد، پس دماي انفجار بايد تا حد ممكن پايين بيايد تا حجم NOx كاهش پيدا كند • كم كردن دماي انفجار يكي از راههاي كاهش NOx ميباشد، اما بعضاً گاز اگزوز را (15% مخلوط ورودي) را دوباره منتشر ميكند تا گاز اوليه CO2 را به محفظه احتراق بكشاند • بسته به نوع كنترل فشار خلاء سوپاپ محفظه خلاء EGR ، انوع كنترل كننده فشار خلاء به دو نوع مكانيكي كه EGR كمتري مصرف ميكند (%15 تا 5) و نوع الكترونيكي كه EGR بيشتري (بيش از %15) مصرف ميكند تقسيم ميشود. • 1ـ نوع كنترلي فشار خلاء: • اين نوع پايهايترين كنترل كننده است، كه سوپاپ EGR را با استفاده از فشار خلائي دريچه گاز ، كنترل ميكند. درحالت دور آرام يا موقعي كه دريچه گاز كاملاً باز است، فشار ورودي به اندازه كافي كم ميشود تا توسط نيروي فنري EGR ديافراگم EGR تحت تاثير قرار بگيرد. سپس سوپاپ EGR بسته ميشود. در غير اينصورت نرخ EGR بنا به بزرگي مدخل خلاء، از سوپاپ EGR به منيفولد هوا منتشر ميشود • 3ـ نوع كنترل الكترونيكي: • اين نوع، اطلاعات دريافتي وضعيت عملكرد موتور از طريق سنسورهاي مختلف و سيگنالهاي ميكروپروسسور را مورد استفاده قرار ميدهد تا شير برقي را را به كار اندازد و باز شدن سوپاپ EGR راكنترل كند. چراغ چك : اين چراغ در اغلب خودروهاي در روي پنل قرار ميگيرد وبه شكل زرد رنگ مي باشد در صورت بروز اشكال در سيستم ECU فرمان روشن شدن رابه چراغ صادر منماييد تا راننده را از بروز اشكال در سيستم مطلع سازد مدار الكتريكي آن تشكيل شده است دو پابه كه يكي به ECU و يكي به سوئيچ وصل مي گردد شرح كار : پس از باز شدن سوئيچ Ecu چراغ اخطار را روشن ميكند اما بعد از زدن استارت وروشن شدن خودرو ECU برق چراغ عيب ياب را قطع مي نمايد اما در عملكرد چراغ عيب ياب متوان آن را بدين شكل تشريح كرد كه: 1. در عملكرد نرمال يا ايراد كوچك: هنگامي سوئيچ باز است چراغ روشن ميگردد 2. ايراد بزرگ :ايرادي كه در نتيجه موارد زير ايجاد ميگردد A.خطر خرابي موتور وجود دارد B.خطر امنيتي وجود دارد مانند آتش سوزي C.احتراق ناقص وانتشار آلاينده وآسيب رسيدن به كاتاليست وجود دارد اما چراغ چك در صورت خرابي سنسور اكسيژن ، كويل ، انژكتور ، ناك سنسور ، ECU و...... روشن
| عيب يابي خودروهاي انژکتوري |
|
||
| شرکت MAFK
مرکز اطلاعات فنی خودرو منشا عيوب در سيستمهي انژكتوري خرابي سيستم الكترونيك در خودروهاي انژکتوري آخرين خرابي خودرو مي تواندباشد! مطمئناً اگر موتور خودرو بد كاركند ايراد اول آن سيستم انژكتوري نمي باشد. بهتر است عيب يابي را از جاي ديگري آغاز كرد. عيب يابي را از ابتدایي ترين موارد ممکن آغاز کرده. درباره كاركرد موتور خودرو وسواس نداشته باشيد. اين نكته را به ياد داشته باشيد كه هدف از انژكتوري كردن موتور كاستن از آلودگي آن است هرچند كه در تبليغات به افزايش قدرت و كاهش مصرف سوخت توجه مي شود. زيرا محدوديتهي اعمال شده از طرف سازمان حفاظت از محيط زيست مانع از توليد خودروهاي آلوده مي شود. به همين دليل بري كم كردن آلودگي در دور آرام (آيده آل) مقدار سوخت را كاهش داده و همين باعث بد كاركردن موتور مي شود درحاليكه اين مورد مشكلي نبوده و تنها درصورت داشتن وسواس عيب به نظر مي آيد. خودروهای قديمي مانند پيكان و پرايد كه آلودگي پايه آنها زياد است بعد از نصب سيستم انژكتوري، كامپيوتر آنها طوري تنظيم میشود كه آلودگي آنها در حد استاندارد باشد و چون اساس موتور قديمي میباشد و به راحتي آلودگي آن كم نمي شود ايراداتي عملكرد آن بوجود مي آيد كه بايد گفت طبيعي است. چاره كار تنها در طراحي موتور با تكنولوژي روز است. يعني موتور اساسا بايد مطابق با استاندارد روز طراحي شود بطوريكه مجبور نباشيم موقع تنظيم كامپيوتر كاركرد موتور را فدي آلودگي كنيم. عيوبي كه ممكن است در خودروهاي انژكتوري اتفاق بيفتد اغلب از كثيفي انژكتور است. بنزيني كه پالايشگاهها توليد و در پمپ بنزينها عرضه مي شود فاقد استاندارد لازم بري استفاده در خودروهاي انژكتوري است و اغلب گرفتگي فيلتر بنزين و سوزن انژكتورها را به دنبال دارد. پس سعي كنيد فيلتر بنزين را به موقع (۲۰۰۰۰كيلومتر) تعويض كرده و از شستشو دهنده هي مسير سوخت رساني بويژه نوع خارجي آن استفاده نماييد. شركت سايپا مخصوص خودروهاي پرايد وسيله مخصوصي دارد كه توسط آن انژكتورها را شستشو مي دهد. بهتر است اين خدمات را هنگام مرجعه به سايپا يدك درخواست نماييد. متاسفانه در خدمات پس از فروش ايران خودرو چنين وسيله ي وجود ندارد يا اينكه استفاده نمي شود. ممكن است كسانيكه خودروي ۲۰6 دارند از اين سرويس باخبر باشند ولي تاكنون خبري از شستشوي انژكتورها در دست نيست. شستشوي انژكتور به اين ترتيب است كه مايع مخصوصي را در يك مخزن مانند پمپ سم پاشي ريخته و بعد شيلنگهي بنزين را از فيول ريل جدا و به پمپ شستشو وصل مي كنند. بعد موتور را روشن كرده و اجازه مي دهند موتور بجاي بنزين از ماده شستشو دهنده استفاده كند. اين عمل باعث تميزي انژكتورها خواهد شد. بعد از اين آخرين جايي كه ممكن است ايراد داشته باشد سيستم الكترونيك موتور است. ولي هيچ وقت به كامپيوتر شك نكنيد زيرا خرج شما زياد میشود و ممكن است ايراد خودرو چيز ديگري بوده باشد عيوب مكانيكی مقدم بر عيوب برقی سيستم الكترونيك كنترل موتور شامل مجموعهای از سنسورها و محركها است كه همگی به يك مغز الكترونيكی به اسم كامپيوتر موتور متصل هستند. سنسورها در يك سيستم استاندارد عبارتند از: سنسور فشار مانيفولد يا مپ سنسور (توسط شلنگ لاستيكی يا مستقيما به مانيفولدهوا متصل است) سنسور دور موتور كه معمولا برروی فلايول وصل میشود (در موتورهای اروپايي) سنسور ميل بادامك كه در انتهای ميل بادامك وصل میشود (در موتورهای آسيای جنوب شرقي) سنسور دريچه گاز (كه متصل به محور دريچه گاز است و در سمت ديگر قرقره سيم گاز وصل میشود) سنسور اكسيژن يا سنسور دود يا سنسور لامبدا (برروی مسير مانيفولد اگزوز وصل میشود) سنسور دمای هوا يا فشنگی دمای هوا (كه برروی مانيفولد هوا وصل میشود) سنسور دمای آب يا فشنگی دمای آب ( كه برروی مسير خروج آب از موتور و كنار ترموستات وصل میشود) سنسورهای فوق كه ممكن است اشكال مكانيكی پيداكنند عبارتند از: سنسور دريچه گاز: فقط در صورت شتاب گيری خودرو وارد عمل میشود. يعني موقع شتاب عملكرد موتور بد میشود يا اينكه وقتی پدال گاز را كم يا زياد میكنيم موتور مثل گذشته رفتار خوبی ندارد. مثلا ريپ میزند يا كم میآورد و امثال آن. ولی وقتی با سرعت ثابت حركت كنيم هيچ علامتی مشاهده نمیشود. در اينصورت اين سنسور ممكن است معيوب شده باشد. مفهوم ديگر اين سنسور همان پمپ شتاب در كاربراتور است. يعنی هيچ كس در اثر خرابی اين سنسور معتل نمیماند و فقط حالت شتاب خودرو دچار اشكال میشود. سنسور فشار هوا يا مپ سنسور: ممكن است درون آن آب نفوذ كرده باشد. دراينصورت موتور بد كار میكند يا به عبارتی سوخت آن زياد يا كم شده است كه توسط دستگاه تون آپ مشخص میشود. طبق دستور آورده شده در كتابهای راهنما اين سنسور بايد همواره رو به پايين نصب شود. يعنی سرشلنگی آن به طرف پايين باشد تا ذرات هوا به درون آن وارد نشود. ضمنا وجود سوراخ و پوسيدگی در شلنگ ارتباطی موجب بروز اشكال خواهد شد. اگر دستگاه دياگ تولز داشته باشيد متوجه خواهيد شد كه سنسور هنگام كاركردن موتور مقدار فشار را اشتباه نشان میدهد. دراين صورت موتور ريچ كار میكند. يعنی سوخت آن زياد شده و ممكن است حتی دود كند. دراين مواقع راننده از قدرت موتور راضی است ولی آلودگی و مصرف سوخت آن غير قابل تحمل میباشد. خوشبختانه در اثر خرابی اين سنسور ممكن است موتور در بدترين شرايط كاری قرار گيرد. ولی اگر پدال را كمی بيشتر فشار دهيد موتور روشن شده و به هرحال به تعميرگاه رسانده میشود. سنسور دور موتور: اگر از نوع مغناطيسی باشد (فشنگی دور موتور) در اثر گرم شدنبيش از حد مغناطيس ضعيف شده و سنسور كارآيی خود را از دست میدهد. اگر سنسور بيش از حد به اگزوز نزديک است به اين مورد شك كنيد. مخصوصا در تابستان كه روشن كردن كولر دمای زير كاپوت خودرو را چندين برابر میكند. اولين اتفاقی كه براثر خرابی اين سنسور پيش میآيد: ريپ زدن موتور، روشن نشدن هنگام استارت گرم (يعنی حدود ۲۰ تا ۳۰ دقيقه بعد از خاموش كردن موتور گرم در تابستان بخواهيم آنرا روشن كنيم). اگر سنسور كاملا معيوب باشد موتور هرگز روشن نخواهد شد و بايد بكسل شود. سنسور اكسيژن: در اثر معيوب بودن اين سنسور چراغ عيب پشت آمپر روشن شده و راننده احساس میكند موتور بد كار میكند. همچنين محركهايی در يك سيستم استاندارد وجود دارند عبارتند از: انژكتورها (كه برروی مانيفولد هوا و در نزديكی سرسيلندر نصب میشود.) كوئل خشك (كه برروی موتور در قسمت سرسيلندر يا حتی بدنه خودرو نصب میشود.)
محرك تنظيم دور آرام (كه متصل به دريچه گاز يا بروری مانيفولد هوا وصل میشود)
پمپ بنزين (درون باك بنزين يا در مسير لوله انتقال بنزين نصب میشود) اين محركها (بجز كوئل خشك) همگی رفتار الكترومكانيكی دارند. يعنی در آنها عمل مكانيكی با استفاده از تحريك و فرمان الكتريكی انجام ميشود. حساسيت بيش از حد اين قطعات و بويژه ظرافت بکار رفته در طراحی و ساخت آنها، موجب شده تا بيش از هرچيز ديگری در معرض آسيب باشند. در نتيجه بيش از هر قطعه ديگری نيازمند رسيدگی هستند. گرفتگی روزنه انژكتور همانطوريكه قبلا نيز اشاره کردیم، ايراد مرسومی است. اما راه حل رفع آن بسيار ساده است. به اين سادگيها انژكتور را عوض نكنيد، مگر آنكه سوخت باشد. آيا تاکنون به این موضوع پر داخته اید؟ که علت اصلی استفاده از سيستمهای الكترونيكدر خودروها چيست؟ وچرا سيستم كنترل الكترونيك موتور يا به عبارت سادهتر سيستم انژكتوری برروی موتور خودروها نصب میشود؟ منفعت استفاده ازاین سيستمهای پيچيده چيست و در چه شرايطی عملكرد مناسبی خواهند داشت؟ سيستمهای كنترل الكترونيك خودرو و به وپژه سيستم كنترل سوخت خودروها از زمانی مورد توجه قرارگرفت كه آلودگی و مصرف سوخت خودروها مشكلاتی را برای مردم بوجودآورد. بايد بدانيد كه هدف از بكارگيری اين سيتمها تلاش برای كاهش مصرف سوخت و كنترل آلودگی در خودروها است. اما اين وظيفه را سيستم كنترل الكترونيك و كامپيوتر خودرو به تنهای قادر به انجام آن نيستند. در خودروها قطعهای به نام مبدل سه راهه يا كاتاليزور وجود دارد كه گازهای اگزوز حين عبور از آن به گازهای غيرمضر مانند آب و گازكربنيك تبديل میشود. موتور خودرو ضمن سوزاندن بنزين با هوا مقدار زيادی گازهای سمی منوكسيدكربن، اكسيدهای ازت و هيدروكبنهای نسوخته توليد میكند كه برای سلامت محيط زيست و زندگی موجودات زنده و ازجمله انسانها مضر هستند. مبدل سه راهه كه محتوی مقدار زيادی مواد شيميايی موسوم به كاتاليزور است ، اين گازهای سمی را تحت تاثير قرار داده و واكنشهای شيميايی در آنها بوجود می آورد كه موجب تبديل گازهای سمی مذكور كه گازهای غيرسمی میشود. چون سه نوع گاز سمی در دود اگزوز خودروها وجود دارد، بنابريان سه نوع كاتاليزور در مبدل پيشبينی شده تا همگی آنها را به گازهای غيرسمی تبديل كند.مبدل شيميايی يا مبدل سه راهه مهمترين عضو سيستم کنترل آلودگی خودروهامحسوب میشود. در خودروهای امروزی سيستمی در آنها طراحی و پيادهسازی شده كه به سيستم كنترل آلودگی معروف است. اين سيستم وظيفه دارد تا ميزان گازهای آلاينده خروجی از خودرو را محدود كرده و به گازهای غيرمضر تبديل كند. همانطوريكه پيشتر گفته شده مهمترين عضو تشكيل دهنده اين سيستم مبدل شيميايی است. زيرا عمل اصلی واكنش گازهای مضر را اين قطعه انجام میدهد. مبدل شيميايی در مسير اگزور خودرو نصب میشود و تمامی دود خروجی از موتور مجبور است از لابلای آن عبور كند. گازهای سمی حين عبور از درون روزنههای مبدل شيميايي، واكنش نشان داده و به تدريج به گازهای غيرسمی تبديل میشوند. در نتيجه گازهای خروجی از خودرو كم ضررتر خواهند بود. بطوريكه مقدار آنها كمتر از مقدار آلودگی مجاز استاندارد ميباشد. همانطوريكه مشاهده میشود منحنی قرمز رنگ مربوط به گازهای سمی خارج شده ازاگزوز موتور است. اين گازها وارد مبدل شيميايی شده و از مقدار گازهای سمی بشدت كاسته میشود، بطوريكه منحنی سبز رنگ مقدار گازهای خروجی را پس از عبور از مبدل شيميايی نشان میدهد. نكته فنی كه در اين منحنيها ديده میشود به كميت لامبدا يا هوای اضافی مربوط است. با افزايش مقدار لامبدا يا به عبارتی همزمان با كاهش مقدار سوخت، مقدار آلودگی منوكسيدكربن و هيدروكربن نسوخته كم می شود. همزمان با اين شرايط عملكرد مبدل شيميايی نيز بيشتر شده و گازهای مضر بيشتری را به گازهای غيرسمی تبديل میكند. برعكس اين وضعيت برای گاز سمی اكسيدهای ازت وجود دارد. به اين ترتيب كه با كاهش لامبدا يا افزايش سوخت، مقدار گاز سمی اكسيدهای ازت نيز كاهش يافته و همزمان اثر مبدل شيميايی نيز بيشتر شده و اكسيدهای ازت بيشتری را به گازهای غير سمی تبديل میكند. مشاهده میشود كه عملكرد مبدل شيميايی برای هر سه نوع گاز سمی وقتی بهينه است كه لامبدای برابر با يك باشد. راندمان مبدل شيميايی يا مبدل سه راهه هنگامی حداكثر است كه لامبدا يا به عبارتی هوای اضافی برابر با يك باشد. به اين شرايط استوكيومتريك گفته میشود. به همين دليل با استفاده از سيستمهای الکترونيک کنترل موتور سعی میشود مقدار لامبدا تقريبابرابر با مقدار استوكيومتری تنظيم شود تا همواره بيشترين راندمان تبديل وجود داشته باشد و كمترين آلودگی وارد محيط زيست شود.آنچه كه استفاده از سيستمهای كنترل الكترونيك را توجيه میكند دقت عمل آنها در تنظيم نسبت هوا به سوخت است. زيرا در مقايسه با سيستمهای مكانيكی مانند كاربراتور ازقابليتهای بسيار بالايی برخوردار خواهيم شد. وظيفه سيستمهای كنترل الكترونيك سوخت در يك كلمه عبارت است تنظيم دقيق نسبت هوا به سوخت برای كاركرد بهينه مبدل شيميايی. به عبارت دیگراستفاده از سيستمهای الکترونيک برای کنترل موتور و به ويژه كنترل سوخت ايجاد شرايط مناسب برای كاركرد بهينه مبدل شيميايی است. |
|||
سلام به دوستان
در کیلومتر 30000 یکبار به خاطر کثیف شدن انژکتورها اونا رو باز کردم و تمیز کردم تا الان که کیلومتر به 52000 رسیده امروز یکم بیکار بودم گفتم بازشون کنم دوباره
امروز که بازشون کردم دیدم که تقریبا کثیف شدن ولی نه به اندازه بار قبل حالا یه چند عکس گرفتم گفتم شاید بدرد دوستان بخوره
از شهریار جان هم خواهش میکنم اگه صلاح دونست این تایپیک رو به تایپیک اصلی منتقل کنه
1-اول کوئیل رو باز میکنیم و از جاش خارج میکنیم
2-شیلنگهایبرگشت بخار بنزین و روغن رو که به وردی دریچه گاز و درب سوپاپ و منیفولد ورودی قرار داره رو باز میکنیم و کنا میزنیم
3-شیلنگ بنزین رو از ریل سوخت جدا میکنیم((مقداری بنزین میریزه بیرون مواظب باشیم))
4-حالا نوبت به باز کردن پیچ های ریل میرسه که 3 عدد هستن و در شکل زیر مشخصه که وسطی یک مهره و کناریها پیچ هستن وسطی رو که باز کردیم با یک مقدار فشار به سر پیچ پیچ رو از پایین خارج میکنیم تا ریل کاملا ازاد بشه
5-با دقت ریل سوختبه همراه انژکتورها رو از جاشون خارج میکنیم
6-خار نگاهدارنده انژکتورها رو بیرون کشیده و سوکتشون رو ازاد میکنیم بعد هم انژکتورها رو با یکم چپ و راست چرخوندن و بیرون کشیدن از جاشون خارج میکنیم
حالا 2 عدد سرسیم رو که از قبل تهییه کردیم به سوکت انژکتور میزنیم و بعد برای چند ثانیه به برق یه باطری وصل میکنیم و در همین حال با اسپریی مخصوص انژکتور شور داخل انژکتور از سمت ورودیاسپری میکنیم تا تمام اشغال ها بیرون بیان دیگه برق رو جدا کرده و به کمک همون اسپری و یه بروس قسمت خروجی سوزن ها رو کاملا تمیز میکنیم تا سیاهی کاملا از بین بره و سوراخهای ریز خروجی مشخص بشن
این هم تصویر سوزن های بعد از شستشو
اگر کارکرد ماشین از 30000 بیشتره بهتر که اورینگهای پایینی تعویض بشن همونایی که داخل سرسیلندر میرن
حالا بعد از تمیزکردن تمام قطعات سر جای خودشون بسته میشنفقط برای جازدن سوزن ها به مقدار خیلی کم گرس به اورینگهای دو طرف سوزن ها میزنیم که راحت جا برن
بعد از اتمام کار سوئیچ رو تا اخر باز کرده و بعد از خاموش شدن پمپ بنزین دوباره میبندیم و میاییم سراغ ریل سوخت و بوسیله فشار دادن سوزنی که انتهای ریل سوخت قرار داره هوای ریل رو خارج میکنیم.
حالا دوباره سوئیچ رو باز کرده و استارت میزنیم بعد از روشن شدن ماشین با یک لیوان اب رو سوزنها میریزم تا اگه هوا میکشه مشخص باشه
اما نکات ایمنی حین کار
موقع باز کردن ریل یک مقدار بنزین میریزه که بزارین خشک بشه بعد استارت بزنین چون اون پایین استارت قرار داره
موقع وصل کردن سوزنها به باطری حتما باطری رو از رو ماشین باز کنین یا از یه باطری دیگه استفاده کنین
بعد از بستن ریل و قطعات دیگه و هواگیری کردن نگاه به محل اتصال سوزنها به ریل کنین ببینین نشتی نداشته باشه
موفق باشین
شاید بارها موتور شویی کرده باشین
و مشکلی هم پیش نیومده باشه.
اما دیروز شانس با همکار من نبود. و موتور شویی به قیمت کوییل,سنسور اکسیژن, سنسور دورشمار موتور و یک وایر تموم شد.
هنوز هم ماشین گاهی ریپ می زنه. ماشین پراید بود. خدا می دونه سر مدل های بالاتر چه بلایی میاد. خیلی مراقب باشین.
پراید صبا انژکتوری ( مدل زیاد تفاوت ندارد . ). زمانی که چراغش روشن میشود میتوانید با سرعت متوسط ۹۰ کیلومتر در ساعت در حدود 8۰ کیلومتر رانندگی کنید . ( تجربه شخصی خودم )
چراغ بنزین که روشن شد دکمه ی کیلومترشمار رو چند ثانیه نگهدار تا صفر بشه.بعد دقیق30 لیتر بنزین بزن نه نیم لیتر بیشتر نه کمتر.نوبت بعدی که دوباره چراغ بنزین روشن شد کیلومتری که رفته رو نگاه کن.
اگه ریاضی بلد باشی دیگه بقیش رو بلدی.ولی اگر نمیدونی بصورت زیر مصرف در صد کیلومتر رو حساب کن:
عدد 3000 رو بر مسافتی که رفتی تقسیم کن.
مثلاً اگه 450 کیلومتر با اون 30 لیتر راه رفتی اونوقت عدد 3000 رو بر 450 تقسیم میکنی.
مشکل همینه دیگه!
ممکنه بنزین 7 لیتر مونده باشه چراغ روشن بشه ممکنه 5 لیتر مونده باشه
اینو تست کردم که میگم اصلا دقیق نیست
پمپ بنزین ها هم همین مشکل را دارند و بعضی هاشون بیشتر نشون میدهند مثلا 30 لیتر میزنی ولی 28 لیتره
سنسور اکسیژن و نقش آن در کارکرد خودرو
یکی از مهمترین پارامترهایی که باید در هر خودرویی از گذشته تا امروز کنترل و چک شود مصرف سوخت است. مخصوصاً در شرایط امروز که بحران مصرف سوخت به عنوان یکی از مهمترین عاملها در زمینه فروش یک محصول از یک شرکت است. اما مصرف سوخت در هر خودرویی به عوامل مختلفی وابسته بوده که میتوان آنها را به شاخههای گوناگونی دستهبندی کرد. به طور مثال یکی از این شاخهها طراحی خودرو و رفتار هوا با بدنه خودرو در زمان حرکت است. اما مهمترین بحثی که در این هفته قصد داریم تا به آن بپردازیم بحث نسبت هوا به سوخت بوده که در هر خودرویی تعیینکننده بخش اعظمی از مصرف سوخت است. این نسبت هوا به سوخت توسط سنسوری به نام اکسیژن کنترل میشود. این سنسور که در خودروهای مختلف عملکرد تقریباً یکسانی دارد میتواند در میزان مصرف سوخت خودرو تاثیر بسیار زیادی بگذارد. اما برای اینکه بتوانیم بیشتر به این موضوع بپردازیم باید ابتدا وظیفه سنسور اکسیژن و ساختمان آن را شرح داده تا بتوانیم عیوب به وجود آمده از ناحیه این سنسور را بررسی کنیم.اولین سنسور اکسیژن در سال 1976 بر روی VOLVO 240 به کار رفت. پس از آن هنگامی که قوانین مربوط به آلایندهها در ایالت کالیفرنیا کاهش این مواد مضر را لازم دانست، خودروهای موجود در کالیفرنیا در سال 1980 از این سنسور استفاده کردند. کمی بعد قوانین فدرال در مورد آلایندهها، نصب سنسور اکسیژن بر روی تمامی خودروها و کامیونهای سبک ساخته شده در سال 1981 را اجباری کرد و اکنون با توجه به قوانین جدید آلایندگی و لزوم کاهش مصرف سوخت خودروها، بسیاری از خودروها به بیش از یک سنسور اکسیژن مجهز هستند. (پژو 206 در تیپهای پنج و شش مجهز به دو سنسور اکسیژن است)سنسور اکسیژن شبیه یک ژنراتور کار میکند و هنگامی که به اندازه کافی گرم شود از خود ولتاژ تولید میکند. قسمتی از سنسور که در درون مانیفولد دود قرار دارد، یک حباب سرامیکی زیرکونیومی است که انتهای آن روی پوسته مانیفولد پیچ میشود. قسمت بیرونی حباب با یک لایه متخلخل از جنس پلاتین پوشیده شده و در درون آن دو نوار پلاتینی وجود دارد که به عنوان الکترودها به کار میروند. قسمت بیرونی حباب در معرض گازهای داغ مانیفولد دود قرار دارد. اما در درون حباب، سنسور (الکترود) بین هوای محیط و دود اگزوز قرار گرفته است. در سنسورهای اکسیژن قدیمی یک سوراخ کوچک در پوسته ضخیم سنسور وجود داشت که هوا از طریق آن وارد سنسور میشد. در سنسورهای جدید تنفس از میان کانکتور سیمها انجام میشود و این فضای کم بین عایقبندی و سیمها محلی مناسب برای نفوذ هوا به درون سنسور است. بنابراین نباید هرگز روی کانکتورهای سنسور اکسیژن را روغنکاری و چرب نمود زیرا این امر سبب مسدود شدن جریان هوا میشود. این روش نسبت به روش قدیمی ترجیح داده میشود، زیرا خطر کثیف شدن یا گرفتگی توسط آب که میتواند از درون سنسور را کثیف یا معیوب کند، کاهش پیدا میکند. اختلاف میزان اکسیژن بین اگزوز و هوای محیط در درون سنسور اکسیژن سبب تولید ولتاژ نسبت جریان در میان حباب سرامیکی میشود. هرچه اختلاف اکسیژن بیشتر باشد، ولتاژ تولیدی سنسور نیز بیشتر خواهد بود. به طور نمونه یک سنسور اکسیژن هنگامی که مخلوط سوخت غنی است و اکسیژن محترق نشده کمی دراگزوز وجود دارد، ولتاژی در حدود 9/0 ولت تولید میکند. زمانی که مخلوط سوخت رقیق است، ولتاژ خروجی سنسور افت کرده و به حدود 2/0 ولت میرسد. هنگامی که مخلوط سوخت و هوا بالانس شده یا در نقطهای ثابت در حدود 14.7 : 1 قرار گرفته، سنسور ولتاژی در حدود 45/0 ولت را تولید میکند.اما محل نصب سنسور اکسیژن بر روی مانیفولد دود است. این سنسور وظیفه دارد تا نشان دهد که میزان اکسیژن محترق نشده در اگزوز یا به عبارتی آلایندههای اگزوز، چقدر است. بررسی میزان اکسیژن در اگزوز یکی از راههای اندازهگیری مخلوط سوخت و هوا است. اگر مخلوط هوا به سوخت محترق شده، سوخت غنی (اکسیژن کمتر) یا رقیق (اکسیژن بیشتر) باشد، سنسور اکسیژن این تغییرات را به واحد کنترل الکترونیکی ECU گزارش میدهد. نسبت هوا به سوخت در حالت ایده ال 14.7 به یک است. یعنی به ازای یک سیسی سوخت باید 14.7 سیسی هوا مخلوط شود تا مخلوط به درستی بسوزد و آلایندگی آن در حداقل باشد. همچنین میزان قدرت ایجاد شده نیز به حداکثر برسد. اما این نسبت هوا به سوخت در شرایط مختلف باید تغییر کند. به طور مثال در هوای سرد و هوای گرم یا در هوای کم فشار یا پر فشار این نسبت تغییر میکند. غنی یا رقیق بودن مخلوط سوخت و هوا نسبتی بسیار حساس است و تحت تاثیر عواملی زیادی هستند.عوامل بسیاری در این موضوع تاثیرگذارند. به طور مثال: درجه حرارت هوا، درجه حرارت مایع خنککننده موتور، موقعیت دریچه گاز، جریان هوا و بار موتور که برای اندازهگیری تمامی این عوامل، سنسورهای دیگری وجود دارند. اما اندازهگیری اصلی تغییراتی که در مخلوط سوخت به وجود میآید توسط سنسور اکسیژن انجام میشود. بنابراین بروز هر نوع مشکلی در سنسور اکسیژن میتواند کل سیستم را از شرایط عادی خارج کند.این سنسور کوچک ئمیتواند عیوب زیادی را در کارکرد موتور ایجاد کند که در ادامه به اختصار به مرور آنها میپردازیم.یکی از مهمترین عیوبی که در خودروهای انژکتوری به وجود میآید بالا بودن مصرف سوخت است. البته باید این عیب را عیبی نسبی ذکر کرد. نسبی بودن آن نیز از این موضوع ناشی میشود که گاهی افراد در مقطع زمانی خاصی رانندگی متفاوتی داشته و به صورت ناخوداگاه سوخت بیشتری مصرف میکنند. بعد احساس میکنند مصرف سوخت خودرویشان بالا رفته است. این در حالی است که بالا رفتن مصرف سوخت از تغییر نحوه رانندگی آنهاست. اما گاهی بیدلیل و بدون پیمودن مسافت بیشتر و یا تغییر نحوه رانندگی مصرف خودرو بالا میرود. بیشترین عاملی که میتوان به آن مشکوک شد سنسور اکسیژن بوده که بسیار تاثیرگذار است. در این مواقع توصیه میکنم ابتدا مصرف سوخت خودرو را دقیق کنترل کنید. سپس به شتابگیری خودرو کشش آن نیز توجه کنید. اگر سنسور اکسیژن خراب باشد خودرو تنبل بوده و دیر شتاب میگیرد. در این مواقع دستگاه عیبیاب به خودرو متصل شده و کنترل میشود. اگر خطای سنسور اکسیژن به صورت ماندگار داده شد متوجه میشوید که سنسور خراب است و باید تعویض شود. برای تعویض سنسور اکسیژن دقت کنید انواع مختلفی سنسور اکسیژن برای هر خودرویی وجود دارد. به طور مثال برای پژو 206 سه تا چهار نوع سنسور، از قیمت 30 هزار تومان وجود داشته تا قیمت 57 هزار تومان وجود دارد. به همین خاطر اگر تعمیرکار سنسور را خودش تعویض میکند با او توافق کنید که اگر سنسور دوباره خراب شد و یا کارایی لازم را نداشت باید خودش مسئول بوده و سنسور را دوباره تعویض کند تا خودرو عیبش برطرف شود. سنسورهای ارزان قیمت در بسیاری مواقع درست کار نکرده و معلوم نیست در کجا تولید میشوند. به همین دلیل شما متحمل هزینه گزافی بیدلیل و بدون اثر شدهاید. پس در خرید و تعویض سنسور دقت فراوانی کنید.گاهی دور موتور خودرو دارای نوسان بوده و بسیار دیر بالا میآید. نوسانات دور موتور اگر در حالت معمول باشد مربوط به استپر موتور و سنسور دور موتور است که توضیح آنها از حوصله این بحث خارج است. اما اگر در هنگام شتابگیری این موضوع پیش بیاید، به گونهای که دور موتور در دنده دو و سه و گاهی چهار بسیار دیر بالا آمده و خودرو دیر شتاب میگیرد، به گونهای که باید پدال گاز را تا انتها بفشارید تا خودرو شتاب بگیرد، این مشکل نیز مربوط به سنسور اکسیژن میشود و باز هم سنسور باید تعویض شود. البته اگر خودرو فیلر گیری نشده باشد نیز این عیب تشدید میشود. همچنین کثیف بودن انژکتورها نیز از دیگر دلایل این عیب است. در مجموع اگر سنسور را تعویض میکنید انژکتورها را نیز بشویید تا به درستی پاشش کنند. برق خودرو را نیز کنترل کرده و فیلر بزنید تا دیگر این عیب را تجربه نکنید.
پراید صبا انژکتوری ( مدل زیاد تفاوت ندارد . ). زمانی که چراغش روشن میشود میتوانید با سرعت متوسط ۹۰ کیلومتر در ساعت در حدود 9۰ کیلومتر رانندگی کنید . ( تجربه شخصی خودم )
هر وقت چراغ بنزین روشن شد.کیلومتر رو صفر کنید 50 تا 8۰ کیلومتر میره نگران نباشید.